KENT MEYDANINA KAVUŞUYOR…

YILLANMIŞ DÜĞÜM ÇÖZÜLDÜ
KENT MEYDANINA KAVUŞUYOR…
Çok eskilerde şehir henüz bir kasaba büyüklüğünde iken Pınarbaşı Meydanı’nın ihtiyacı karşıladığını yazıyor kaynaklar. Gelgelelim Bursa giderek büyüyor, genişliyor. Fomara Meydanı bile tedavülden kalkalı kim bilir kaç yıl öldü. Milyonlarca insanın yaşadığı Bursa’da toplanmak, yürümek, protesto etmek, ağlamak, gülmek, görmek, görünmek, buluşmak… için kentin kapasitesini karşılayacak ölçekte bir meydana ihtiyaç olduğu neredeyse on yıldır dile getirilen ve üzerinde düşünülüp, çözüm aranan bir konu.
Büyükşehir Belediyesi’nin ANAP ve DSP’de olduğu dönemlerde bu iş için Santral Garaj civarının uygun olduğu dile getirilmiş ve konu hem belediyeler, hem de kamuoyunca tartışılmıştı. Planlama konusunda birbirinden farklı görüşler olmakla birlikte mekan olarak Santra Garaj konusunda hemen herkes hemfikirdi. Şimdilerde artık ihtiyaç ertelenemez bir boyutta iken, Büyükşehir Belediyesi konuyu yeniden gündeme getirdi ve Santral Garaj konusundaki teknik konuların çözüldüğünü ve projeye start verildiğini açıkladı.
Büyükşehir Belediye Başkanı Hikmet Şahin, geçtiğimiz günlerde düzenlediği basın toplantısında Kent Meydanı konusundaki çalışmalarını anlattı. Şahin konuyla ilgili olarak şunları söyledi: “Meydansız bir kent, marka kent olamaz”, “Kentler meydanlarla anılır” dedik ve 20 yıldır konuşulmasına rağmen hiç bir adım atılamayan kent meydanı konusunu çözümledik. Santral Garaj’da yüzde 59’u Emekli Sandığı’nın, yüzde 41’i de Büyükşehir Belediyesi’ne ait bölgeyi kent meydanı yapacağız. Emekli Sandığından hisselerini yıllığı 250 bin YTL olmak suretiyle 49 yıllığına kiraladık. 45 bin metrekarelik alana Bursa’ya yakışır bir kent meydanı kazandıracağız”
Kent Meydanı için Mimarlar Odası ile birlikte çalışmalara daha önceden başladıklarını ve meydan için yapılacak proje yarışmasını 4-5 ay gibi bir sürede sonuçlandıracaklarını ifade eden Başkan Hikmet Şahin, ayrıca, proje kapsamında 45 bin metrekarelik alanda meydanın üst bölümü tamamen açık, alt bölümünü ise ticari alan şeklinde düzenleneceğini belirtti.
Bundan böyle konunun daha da yo4ğun biçimde tartışılacağı kesin. Kent kimliği ve planlaması açısından hayati önemde olduğu kuşkusuz bu tartışma için çeşitli kişi ve kurumlardan görüş aldık. İşte söylenenler…
AHMET AYBAR (MİMARLAR ODASI BAŞKANI)
Kent Meydanının ulusal bir yarışma ile düzenlenmesini Büyükşehir Belediyesine biz önerdik. Onların da bu önerimizi olumlu karşılaması bizi memnun etmiştir. Kent Meydanı kenti temsil edene en önemli unsurlardan biridir. Önümüzdeki günlerde kentin heykeli olacaktır, bu yüzden doğur tarif edilmesi gerekir. Burada oluşacak konsept etrafını da etkileyeceği için çok doğru bir strateji uygulanması gerekir. Kentin dönüşümünü tetikleyebilecek çapta bir projeden söz ediyoruz. Büyükşehir Belediyesi yarışma alanının Santral Garaj’ın mülkiyet sınırıyla belirliyor oysa burası çok küçük bir alanı kapsıyor. Biz Kent Meydanının Santral Garaj imar planıyla sınırlanması gerektiğini ifade ettik. Ayrıca bubranın mutlaka Merinosla da ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
ŞEHİR PLANCILARI ODASI BURSA ŞUBESİ
Santral Garaj ve çevresi, İstanbul, İzmir ve Ankara ana ulaşım arterlerinin kesiştiği önemli bir düğüm noktası, kent içinde ulaşılabilirliği yüksek konumda bir alan ve Bursa-ray’ın önemli durağı olması nedeniyle Bursa için büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle bu alanda düşünülen proje sadece noktasal olarak ele alınmayıp kent bütününde değerlendirilmesi gereken bir projedir. Kopuk kent parçaları oluşturmak istemiyorsak noktasal değil, bütüncül planlama anlaşışı içinde oluşturulmalıdır. Bu bağlamda Kültürpark, Merinos  ve Santral Garaj, Fomara Caddasi, Şehreküstü Kavşağı, Kapalıçarşı, Ulucami birlikte düşünülerek proje üretilmelidir.
Bursa kentinin kavşakları meydan kabul etmek yerine kent meydanı ile anılmasını istiyorsak kent kimliğini yansıtan bir mekan yaratılmalıdır. Bu nedenle Santral Garaj ve çevresinin kente ve kentliye kazandırılması amacıyla söz konusu alanda kamu yararı ön planda tutularak Bursa kentine yeni bir kimlik getirecek, imaj yaratacak ve prestij kazandıracak bir plan üretilmeli, radikal kararlar alınmalı, yaya önceliği planın temel ilkesini oluşturmalıdır.
Bursa’nın merkezinde yapılan tüm düzenlemelerde göz ardı edilen yaya kullanımı, bu projede dikkate alınması gereken en önemli unsurdur.
Kent Meydanı on binleri ağırlayacak görkemli etkinliklerin düzenlenebileceği büyüklükte ve kapsamda olmalıdır. Söz konusu alanın Bursa kent girişinde ilk algılanacak nokta olması sebebiyle bir değer taşıması önemli bir unsurdur. Bu yüzden Kent Meydanı’nı sınırlayıcı olarak alanda bulunan kot farkından yararlanılmalı, meydan kotunda ise 1-2 katlı, Bursa’nın kültürel mirasını yansıtan, kentsel doku özellikleri taşıyan işlevsel ve simgesel bir yapılanma olmalıdır.
Kent Meydanı oluşturulurken salt fiziki koşullar değil sosyal yapının da analizi yapılmalıdır. çünkü bir kenti anlatacak mekan yaratmak istiyorsak kenti ve kentliyi doğru analiz etmeliyiz. Bir kentin kimliğini yansıtacak projede günü kurtarmacı bakış açısıyla değil gelecek nesillere bir meydan bırakacağız bilinciyle yaklaşılmalı ve uygulama etapları bu çerçevede oluşturulmalıdır.
ZÜLFİKAR YÜKSEL
Kent Meydanı aynı zamanda kenti algılama noktasıdır. Bu konuda 90’lı yıllardan itibaren emek veren ve mekan olarak Santral Garaj civarının seçilmesi gerektiğini ilk söyleyen kişi benim. Zamanında bu konu için ne kadar büyük bir mücadele verdiğimi herkes hatırlayacaktır. Uzun yıllardır çözüm konusunda kesin bir adım atılamadığı için kaderine terk edilmiş durumda ve bir tür açık genelev biçiminde kullanılan bu yörenin Kent Meydanı olarak düzenlenmesi konusunda Büyükşehir Belediyesinin attığı adımı onaylıyorum. Çok isabetli bir iş yapılmıştır. Bir itirazım; kapalı alanın kültür merkezi şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca yarışma konusunu da onaylamakla birlikte orada bir takım sınırlayıcı yönlendirmeler yapmazlarsa sağlıklı bir sonuç alınabileceğine inanıyorum.
DR. MURAT ÖZYABA
Meydanların ilk örneği, eski Yunan kentlerindeki Agora’lardır. Buralar geniş bir yol biçimindedir ve bireylerin toplandığı alanlardır (kamusal mekan). Krier’e göre meydan; “Bireylere istemli ve istemsiz, gelişigüzel hareketlilik sağlayan, içinde sürekli ve yönlendirilmiş bir hareket düzeninden çok, durma imkanı veren ve hareketliliği zorlamayan mekanlardır.” Görüldüğü üzere meydan kavramı bize özgü ya da Türk halkının kenti kullanış alışkanlıklarına uyan bir kentsel mekan değildir. Osmanlı kentlerinde de meydan türü kentsel alanlara rastlanmaz. Kaldı ki, biz meydanlara heykel falan da dikemeyiz, ne olur ne olmaz…! Düşünün; bir meydanda yanaklarını şişire şişire lahmacun diyen ve çöpünü oraya buraya atan bir yaşam biçimi, o meydanda özenle yapılmış bir havuza da atlayıp serinleyiverir… Sonra da etrafında bir dolu unsan birikir ve onları seyreder. Ya da özellikle mesai saatleri dışında işportacılar için gün doğmaktadır. “Don gömlek ne alırsan bir milyon gel vatandaş…!”
İşte bizim gözlediğimiz meydan kullanış biçimi bu. Hadi bakalım şimdi bu insanlara mimari harikalar aleminden imbikle süzülmüş bir meydan projesi çizin…! Bir de Belediyenin yaptığı yorucu anlaşmalar sonucunda üretilmesi kaçınılmaz olan dükkan sayılarını göz ardı etmemeniz gerekir. Doğrusu Bursa’nın vitrini olacak bir kent meydanının nasıl olacağını ve nasıl kullanılacağını çok merak ediyorum. Önyargı belki ama İngilizlerin High Park’ının Türklerin yeşil alandaki piknik-mangal anlayışıyla nasıl örtüşeceğinden duyduğum endişe kadar, Santral Garaj’da yapılacak bir kent meydanında da duyuyorum. Dünya mimarlarının İstanbul’da saçını başını yolduğu şu günlerde, artık rantın azgın pençesinden sıyrılıp kent kültürünü olgunlaştıracak yapı ve çevrelere ihtiyacımız olduğunu unutmayalım…
ARŞ. GÖR. SİBEL POLAT
(ŞEHİR PLANC ISI-MİMAR)
U.Ü. MMF.
SANTRAL GARAJ BÖLGESİ İÇİN BİR KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJESİ ÖNERİSİ
1961’den 1997’ye kadar Bursa Şehirlerarası Otobüs Terminali olarak kente hizmet eden, günümüzde ise minibüs durakları olarak kullanılan Santral Garaj, yeni terminalin 1997’de Yalova Yolu üzerine taşınması nedeniyle işlevsel bir değişim geçirmiş, terminale bağlı olarak çevrede gelişen faaliyetler de bu değişimden olumsuz yönde etkilenmiş, bir kısmı boşalmış, günümüzde halk pazarı olarak kullanılan Garaj Binası ise uzun süre kullanılamamıştır.
Zamanla Bursa kentinde MİA’nın (merkezi iş alanının), İstanbul-İzmir-Ankara karayollarının kesişme noktasında bulunan Santral Garaj ve yakın çevresini içine alarak, kuzeye doğru (İstanbul kası boyunca) hızla lirlemesi ve alanın geleneksel kent merkezi ile oluşmakta olan yeni kent merkezi arasında bir geçiş bölgesi niteliği kazanması nedeniyle, Santral Garaj ve yakanı çevresinin, kentsel ölçekte fiziksel, işlevsel, ekonomik ve sosyo kültürel açılardan gittikçe önem kazandığı anlaşılmış ve yerel önetimler tarafından bu konuda pek çok çalışma yapılmıştır.
Ancak yapılan çalışmalar bir sonuca ulaşamamış ve bölgede işlevsel değişimden kaynaklanan ekonomik, fiziksel, görsel eskime ve süzülme, dilenciler, seyyar satıcılar gibi alt gelir guruplarına bağlı olarak güvensizlik ve sosyal açıdan bir çöküntü başlamıştır. Bu noktada mevcut minibüs durakları, kamu binaları ve Bursaray Osmangazi İstasyonu, alanı yoğun olarak kullanılan bir aktarma noktası haline getirse de yapılan analizler ve anketler sonucunda bölgede mimari ve kentsel yaşam kalitesinin yetersiz olduğu saptanmıştır.
Bu nedenle, bölgede ekonomik, fiziksel, sosyal ve çevresel sorunların çözülebilmesi amacıyla kapsamlı bir vizyon ve eylem olarak tanımlanan kentsel dönüşüme gereksinim duyulduğu düşünülmektedir. Günümüzde pek çok ülkede işlevini kaybetmiş alanlarda uygulanan kentsel dönüşüm projeleri  (urban regeneration projects) mevcut kent yapısının yenilenmesi için uygulanan farklı müdahale biçimlerini içinde toplayan genel bir kavramdır. Bu noktada kentsel dönüşüm projelerinin ekonomik, sosyal, yasal/yönetsel, fiziksel ve tasarımsal açıdan kentlilerin beklentilerini karşılayacak bir yapıda olması gerekmektedir.
KAYNAK :
“Mimari ve Kentsel Yaşam Kalitesinin Sağlanmasında Kentsel Dönüşüm Projelerinin Rolü : Bursa-Santral Garaj Bölgesi Örneği” Yüksek Lisans Tezi (tamamlanmak üzeredir)

 



Yazar : Yüksel BAYSAL Tarih : 07/2005

   

En Son Yazılar
“İNEGÖL’Ü MOBİLYA MARKALARININ ŞEHRİ YAPACAĞIZ” 06/2007
CUMHURİYETİN KAZANIMLARININ KAYBEDİLMESİNDEN KAYGILIYIM” 04/2007
OBJEKTİFLERİN ARASINDAN BURSA 04/2007
PLATO KADERİNE TERK EDİLDİ 04/2007
“KRAMPONLA YALIN AYAĞIN YARIŞTIĞI NERDE GÖRÜLMÜŞTÜR?” 04/2007
BURSA’DA BİR YILDA ON MİLYONU AŞKIN HASTA 02/2007
CARGİLL SORUN OLMAYA DEVAM EDİYOR 02/2007
27 MAYIS İHTİLALİ VE BİR TARİHİ ÇINAR: RECEP KIRIM 06/2006
OSMANGAZİ BELEDİYE BAŞKANI RECEP ALTEPE 06/2006
CARGİLL BURSA’YA İHANETTİR!... 06/2006
TURHAN TAYAN’DAN AKP’YE ELEŞTİRİ OKLARI 03/2006
ŞAİR NAZIM HİKMET GEÇTİ 03/2006
MEHMET ALİ İNAN OKUMAYI IŞIKLI BİR YOLDA YÜRÜMEYE BENZETİYOR 03/2006
DOKUMACI NAZIM HİKMET 03/2006
BURSA’NIN SOYADI SU, RENGİ YEŞİL BEYAZ 03/2006
“POLİTİKADA EN UYUMLU OLAN EN TEPEYE TIRMANIR!” 03/2006
RAİF KAPLANOĞLU, YILLARDIR KAYBOLAN ZAMANIN PEŞİNDE… 01/2006
Niyazi Menteş’i kaybettik. 01/2006
70’Lİ YILLARDAN 2000’LERE BİR SİYASET YOLCUSU… 01/2006
“ÜZÜM İDİLER ŞARAP OLDULAR” 01/2006
“HEY BURSALI BURSALI BELİ İPEK KORSALI” 01/2006
BALKANLAR VE GÖÇ 01/2006
HAYATİ KORKMAZ’IN NEVİ ŞAHSINA ÖZEL SİYASET YOLCULUĞU 11/2005
HAKAN KÖKSAL “YAZDIĞI YERDEN PARA KAZANIYOR!” 11/2005
“BAT-ÇIK’LARA TAKILDIK KALDIK” 11/2005
DEĞERLİ AĞABEYİM 11/2005
BURSA’NIN BANGLADEŞLİLERİ 11/2005
ŞEFFAF MUTFAK DÖNEMİN BAŞLADI TEMİZLİĞİN YENİ ADI: 11/2005
GÜMÜŞHANE 09/2005
SULAR ŞEHRİ BURSA 09/2005
PROF. MUSTAFA DURAK 09/2005
KARA’NIN VERDİĞİ BEYAZ DERS 09/2005
HÜZÜNLER KENTİ 09/2005
NİLÜFER DERESİ, GÖKSU GİBİ OLACAK 09/2005
BENER ÖZCAN İKİNCİ HAYATINI BİR GEZGİN OLARAK YAŞIYOR 09/2005
BURSA KÜLTÜR YOLU CANLANDIRMA PROJESİ 07/2005
DOĞUNUN VE BATININ BİLGELERİ 07/2005
OKUR YAZAR BİR YOLCU 07/2005
HATIRLA SEVGİLİ AK PARTİ 06/2007
CELAL BAYAR VE BURSA 06/2007
MİLLİYETÇİLİK KİMİN İDEOLOJİSİDİR? 04/2007
TABULAR RAFA, DEMOKRASİ MEYDANA 04/2007
CUMHURBAŞKANI KİM OLMALI? 04/2007
BURSA’DA BİR YILDA ON MİLYONU AŞKIN HASTA 02/2007
YASALAR MI DEĞİŞMELİ KAFALAR MI? 02/2007
FARUK ÇELİK RÖPORTAJI 02/2007
RECEP ALTEPE RÖPORTAJI 06/2006
LAİKLİK ÇATIŞMA ARACI OLDU 06/2006
BURSA’DAN NAZIM GEÇTİ Mİ? 03/2006
GELECEĞİMİZİN TEMİNATI ÇOCUKLAR 03/2006
SEVİLEN VE BUDANAN ADAM TURHAN TAYAN 01/2006
BURSA’DA DOĞALGAZ REZALETİ 01/2006
ANKARA’YA YOLU DÜŞENLERE ÇAĞRI 11/2005
BURSA’DA İPEK, HEREKE’DE HALI 01/2006
UNUTULAN BURSA’DAN İZLENİMLER 11/2005
MEDENİYET PROJESİ AVRUPA BİRLİĞİ 11/2005
KARADENİZ’İN ÖZ EVLADI 09/2005
MEYDANSIZ ŞEHİR, HEYKELSİZ MEYDAN OLMAZ 09/2005
İSLAMCILAR SAHİDEN DEĞİŞTİ Mİ? 09/2005
KİMLERİN EİNSTEİN’I VAR? 07/2005
TAHTAKALE’YE GÜZELLEME 07/2005
“ORDA BİR KÖY VAR UZAKTA!” 07/2005
MİNİKLERİN GÖZÜNDE DÜNYA 07/2005
DÖNEMİN İÇİŞLERİ BAKANI MEHMET GAZİOĞLU SİVAS’I UNUTAMIYOR: 07/2005
KENT MEYDANINA KAVUŞUYOR… 07/2005
İLK KURTARILACAK, DOĞAL ALANLAR 07/2005
DEMOKRAT BAKIŞ’A İNCE BİR BAKIŞ 07/2005
FUAT SAKA RÖPORTAJI 07/2005
ERDEM SAKER 07/2005
ONLAR BİZİ İSTİYORDU! 06/2005
AYDINLANMA VE DİN 06/2005
1.LEYLEK ŞENLİĞİ KUTLANDI! 06/2005
TAŞIN IZDIRABI 06/2005
MUSTAFA KARA 06/2005
MUTFAKTAN MİTİNGE… 06/2005
KİM BU DEDE? 06/2005
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANI HİKMET ŞAHİN : 06/2005
DOĞUNUN VE BATININ BİLGELERİ 06/2005
“BU MEMLEKET BİZİM… BİZİM DOSTLAR BİZİM” 06/2005
BKSTV GENEL SEKRETERİ AKİF KOÇYİĞİT: 06/2005
44. BURSA FESTİVALİ 06/2005
ŞEHRİN İÇİNDEN İMPARATORLUK GEÇTİ 05/2005
METAL FIRTINA’DA YANITLANMAYAN SORULAR? 05/2005
KEMAL EKİNCİ 05/2005
KARŞINIZDA BURSA ODA ORKESTRASI! 05/2005
İÇ BAHARINIZ DAİM OLSUN 05/2005
BURSA’DA YAŞAYAN BİR İLİŞKİ AVCISI : HAKAN AKDOĞAN 05/2005
10 DAKİKA ARA!!! 05/2005
Mehmet Gedik Röportajı 06/2005
Ertuğrul YALÇINBAYIR Röportajı 05/29/2012
YERYÜZÜNÜN LANETLENMİŞ HALKI YAHUDİLER 05/29/2012
DEMOKRAT DEVLET 05/29/2012